Historyczny krok: umowa na projekt odbudowy Pałacu Saskiego coraz bliżej

Warszawa zbliża się do jednego z najważniejszych przedsięwzięć architektonicznych ostatnich dekad. Po prawie dwóch latach od rozstrzygnięcia międzynarodowego konkursu rozpoczęły się formalne negocjacje z pracownią WXCA Group, której koncepcja zwyciężyła w rywalizacji o projekt odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej.

25 sierpnia 2025 roku rozpoczął się kolejny etap procesu przygotowań do odbudowy zachodniej pierzei placu Piłsudskiego w Warszawie. Tego dnia spółka Pałac Saski skierowała do pracowni architektonicznej WXCA Group oficjalne zaproszenie do negocjacji w sprawie zawarcia umowy na opracowanie projektu architektonicznego. Dokument ten, opracowany wcześniej przez inwestora, otrzymał pozytywną opinię Prokuratorii Generalnej RP oraz został zatwierdzony przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Rozpoczęcie negocjacji jest jednym z wymogów określonych w ustawie Prawo zamówień publicznych.

Decyzja o powierzeniu prac biuru WXCA jest konsekwencją wyników międzynarodowego konkursu architektoniczno-urbanistycznego, rozstrzygniętego 12 października 2023 roku w siedzibie Stowarzyszenia Architektów Polskich. Do konkursu zakwalifikowało się jedenaście pracowni, które w pierwszej fazie przygotowały opracowania studialne. Zanonimizowane projekty oceniało jury złożone z dwunastu ekspertów.

Zgodnie z założeniami inwestycji, odbudowane zostaną Pałac Saski, Pałac Brühla oraz trzy kamienice przy ulicy Królewskiej 6, 8 i 10/12. Architekci zobowiązani są do odtworzenia zewnętrznych form budynków w kształcie, jaki posiadały one w przeddzień wybuchu II wojny światowej. Nienaruszalny pozostaje Grób Nieznanego Żołnierza, który ma być ponownie wkomponowany w kolumnadę Pałacu Saskiego. Zwycięska koncepcja przewiduje jego czytelne wyróżnienie poprzez zastosowanie dylatacji oraz kontrastującej kolorystyki. Istotne znaczenie mają także zachowane fragmenty piwnicznych murów, które po odpowiednim wyeksponowaniu i zabezpieczeniu mają zostać udostępnione zwiedzającym.

Projekt zakłada ponadto powstanie sali plenarnej w obrębie dawnego dziedzińca Pałacu Brühla, przeznaczonej dla Kancelarii Senatu RP. W kamienicy Lessla, zlokalizowanej przy ulicy Królewskiej 10/12, planowana jest budowa wielofunkcyjnej sali koncertowej z widokiem na Ogród Saski. Ostateczny kształt inwestycji zostanie doprecyzowany na etapie prac projektowych i wprowadzenia zaleceń pokonkursowych.

Obecnie na terenie inwestycji prowadzone są m.in. testy płyt elewacyjnych z piaskowca oraz kolejne badania archeologiczne w rejonie dawnego Pałacu Brühla i kamienic. Po zakończeniu negocjacji i podpisaniu umowy architekci z WXCA opracują wielobranżową dokumentację projektową, która stanie się podstawą do wyboru generalnego wykonawcy robót budowlanych.