Przełom po półtorarocznym impasie. Tunel średnicowy pod Łodzią może znów ruszyć

Po kilkunastu miesiącach impasu pojawiła się realna możliwość wznowienia jednej z najważniejszych inwestycji kolejowych w Polsce. Nowelizacja ustawy o transporcie kolejowym usuwa bariery prawne, które od jesieni 2024 roku blokowały dalsze prace przy tunelu średnicowym pod Łodzią, kluczowym projekcie dla układu transportowego miasta i kraju.

Budowa podziemnej trasy kolejowej w Łodzi została wstrzymana we wrześniu 2024 roku, po poważnym incydencie w rejonie al. 1 Maja i ul. Próchnika. Podczas prac prowadzonych przez tarczę drążącą doszło do uszkodzeń zabudowy mieszkaniowej. Jedna ze ścian kamienicy uległa zawaleniu, a sąsiedni budynek został naruszony konstrukcyjnie. Mieszkańcy zostali ewakuowani, a realizacja inwestycji została natychmiast przerwana.

Od tego momentu kontynuacja robót była niemożliwa ze względu na brak odpowiednich narzędzi prawnych. Obowiązujące przepisy nie przewidywały procedur pozwalających na szybkie reagowanie w sytuacjach zagrożenia zabudowy nad realizowanymi tunelami kolejowymi. Z tego powodu konieczne stało się przygotowanie zmian legislacyjnych.

Przyjęta nowelizacja ustawy o transporcie kolejowym wprowadza rozwiązania umożliwiające dalszą realizację inwestycji. PKP Polskie Linie Kolejowe zyskały prawo do wykupu nieruchomości położonych na trasie tunelu, a w sytuacjach kryzysowych możliwe będzie przeprowadzenie wywłaszczeń oraz rozbiórek obiektów zagrażających bezpieczeństwu. Przepisy przewidują również korzystne warunki dla właścicieli mieszkań, oparte na wartości odtworzeniowej lokali oraz stawkach odpowiadających realiom rynkowym.

Zmiany w prawie otwierają drogę do powrotu na place budowy, ale mają też wymiar społeczny. Kilkadziesiąt rodzin, które od kilkunastu miesięcy nie mogły wrócić do swoich domów, otrzyma jasną ścieżkę wykupu nieruchomości. Miasto zapowiedziało zapewnienie mieszkańcom wsparcia prawnego, a nowe regulacje nie wykluczają możliwości dochodzenia dodatkowych roszczeń odszkodowawczych.

Tunel średnicowy jest jednym z najważniejszych elementów transformacji transportowej Łodzi. Podziemna linia połączy Dworzec Łódź Fabryczna z Łodzią Kaliską i Żabieńcem, zmieniając Fabryczną ze stacji końcowej w przelotową. Dzięki temu przez centrum miasta będą kursować pociągi aglomeracyjne, regionalne oraz dalekobieżne.

Inwestycja ma również znaczenie ogólnokrajowe. Łódź stanie się węzłem łączącym główne kierunki kolejowe północ–południe oraz wschód–zachód. Dla mieszkańców oznacza to także wyraźną poprawę codziennej mobilności. Przejazd przez miasto zyska charakter zbliżony do systemu metra, a czas podróży między wschodnią i zachodnią częścią Łodzi skróci się do około kwadransa.

Na trasie powstają trzy podziemne przystanki, zlokalizowane w rejonach Kozin, Polesia oraz Śródmieścia. Cała linia będzie liczyć ponad siedem i pół kilometra, a w najgłębszym miejscu poprowadzona zostanie około dwadzieścia sześć metrów pod powierzchnią terenu. Nowe przepisy sprawiają, że po długiej przerwie realizacja tego projektu może ponownie wejść w fazę robót.