Rośnie rynek biurowy w Europie Środkowo-Wschodniej. 2 miliony mkw. w budowie.

JLL analizuje rynek biurowy w Polsce i Europie Środkowo - Wschodniej w kontekście rozwoju sektora usług dla biznesu i publikuje wyniki w najnowszym raporcie ABSL "Business services in Central & Eastern Europe 2015". Raport został opracowany przez ABSL i McKinsey & Company, we współpracy z JLL, ANTAL oraz Baker & McKenzie.

- Dziś firmy z sektora usług dla biznesu zatrudniają już 335 000 osób w Europie Środkowo - Wschodniej i znajdują się w gronie największych pracodawców w całym regionie. Aż 86% firm przewiduje, że zwiększy zatrudnienie jeszcze przed końcem przyszłego roku - mówi Wojciech Popławski, wiceprezes ABSL, dyrektor Accenture Operations w Polsce.

Z raportu ABSL wynika, że liderem zatrudnienia w centrach usług dla biznesu z kapitałem zagranicznym w Europie Środkowo ? Wschodniej pozostaje Polska (150 000 osób), a następnie Rumunia (50 900), Węgry (45 400), Czechy (40 500), Słowacja (29 400) i Bułgaria (18 900). Prognozy rozwoju sektora na nadchodzące lata są równie pozytywne. Jak szacuje McKinsey & Company, w ciągu kolejnych 10 lat zatrudnienie w sektorze nowoczesnych usług w regionie może wzrosnąć do 850 000 osób, a nawet przekroczyć milion.

Rozwój ten jest efektem kombinacji takich atutów jak m.in. dostęp do wykształconych kadr, bliskość geograficzna i kulturowa, relatywnie atrakcyjne koszty prowadzenia biznesu, jak również różnorodność lokalizacji, w których można uruchomić centrum usług.

- Europa Środkowo ? Wschodnia oferuje cały wachlarz lokalizacji biurowych dla prowadzenia działalności, różniących się między sobą pakietami zachęt, kosztami czy jakością. Firmy w regionie mają bardzo duży wybór opcji - w zależności od ich potrzeb i możliwości budżetowych. Zakres kosztów najmu różni się na poszczególnych rynkach Europy Środkowo - Wschodniej, jednak średnie miesięczne stawki w głównych ośrodkach biurowych plasują się w granicach 10-15 euro za mkw., informuje Anna Młyniec, dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Biurowych i Reprezentacji Najemcy JLL.

Siła skali

Wzrost gospodarczy i napływ nowych inwestycji z sektora usług dla biznesu w ostatnich latach to jedne z czynników generujących rozwój rynków biurowych w regionie.

"Szacujemy, że łącznie ponad milion mkw. powierzchni biurowej trafi na rynek Europy Środkowo - Wschodniej w całym 2015 r. Dwa miliony są obecnie w budowie, a czego aż 1,4 mln w Polsce", wylicza Kevin Turpin, dyrektor Działu Badań Rynku i Doradztwa w JLL.

W Warszawie na koniec I półrocza w budowie było 725 000 mkw. biur (oraz dalsze 28 000 mkw. w modernizacji), we Wrocławiu - ponad 170 000 mkw., w Krakowie - ok. 155 000 mkw., a dla porównania w Pradze - 148 000 mkw. Ta aktywność budowlana przekłada się na większy wolumen dostępnej powierzchni biurowej i tworzy dogodne warunki rynkowe dla najemców.

Najwięksi w regionie

Największym rynkiem biurowym regionu jest Warszawa oferująca aż 4,5 mln mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej. Za nią plasuje się Budapeszt z prawie 3,25 mln mkw., Praga z ponad 3,12 mln mkw. Bukareszt z 2,25 mln mkw., Sofia z 1,7 mln mkw. oraz Bratysława - 1,54 mln mkw. Rozwijają się również rynki biurowe poza stolicami. Całkowite zasoby biurowe w Krakowie sięgają 690 000 mkw., we Wrocławiu - 642 000 mkw., Trójmieście - 526 000 mkw., Brnie - 478 000 mkw., Ostravie - 205 000 mkw., Timisoarze - 110 000 mkw. Rozwój rynku jest w dużej mierze generowany zarówno przez nowych najemców z sektora nowoczesnych usług dla biznesu, jak i obecnych, rozwijających swoje struktury.

- Rosnąca liczba pracowników oznacza większe zapotrzebowanie na powierzchnię biurową. W samej Polsce centra usług dla biznesu zajmują ok 1,5 mln mkw. i wolumen ten stale rośnie. Sektor jest głównym najemcą projektów biurowych, szczególnie w miastach poza Warszawą. Szacujemy, że udział centrów usług w popycie na biura w głównych polskich aglomeracjach poza stolicą wyniósł w pierwszej połowie 2015 r. ok. 60% - wyjaśnia Mateusz Polkowski, dyrektor w Dziale Badań Rynku i Doradztwa w JLL.

Spektakularny popyt

Popyt brutto na powierzchnię biurową w samych tylko stolicach krajów Europy Środkowo - Wschodniej w I półroczu 2015 wyniósł ok. 1,1 mln mkw.

- To był bardzo intensywny okres dla rynków biurowych zarówno w Polsce, jak i regionie CEE. Popyt brutto w Polsce wyniósł ok. 690 000 mkw., a największe rynki poza Warszawą zarejestrowały kolejne rekordowe wyniki popytu na powierzchnię biurową - ok. 300 000 mkw. na koniec I półrocza. Biorąc pod uwagę wolumen powierzchni wynajętej w III kw., można szacować, że 2015 będzie kolejnym spektakularnym rokiem dla polskiego rynku biurowego. Utrzymujące się wysokie zainteresowanie najemców z sektora widzimy w wolumenie negocjowanych przez JLL umów. W ciągu dziewięciu miesięcy bieżącego roku, zespół JLL doradzał przy kilku bardzo dużych transakcjach najmu z udziałem firm z branży usług dla biznesu, potwierdzając tym samym rosnący popyt ze strony tego sektora w Polsce - informuje Anna Młyniec.

2 Pod uwagę wzięte są: Warszawa, Praga, Bratysława, Budapeszt, Bukareszt i Sofia