Skomplikowana operacja na budowie tunelu na Podkarpaciu. Obrót gigantycznej tarczy

Na placu budowy na Podkarpaciu doszło do operacji, która zwykle pozostaje niewidoczna dla kierowców, a decyduje o dalszym losie całej inwestycji. Kilkutysięcznotonowa maszyna drążąca została przygotowana do zmiany kierunku pracy, otwierając drogę do wykonania kolejnej części tunelu na trasie ekspresowej S19.

Na odcinku S19 Rzeszów Południe–Babica trwa operacja obrotu maszyny TBM o 180 stopni. Jest to kluczowy etap realizacji tunelu drogowego, pozwalający na ponowne wykorzystanie tej samej maszyny do wykonania drugiej nawy. Cały proces wymaga skoordynowanych działań logistycznych, inżynieryjnych i technicznych, prowadzonych z użyciem specjalistycznego systemu transportowego Air Mover.

Całe przedsięwzięcie podzielone zostało na kilka etapów. Na początek przygotowano dedykowaną przestrzeń manewrową. Na placu budowy wykonano betonowe płyty robocze, kołyski odbiorcze oraz stanowiska postojowe dla poszczególnych elementów TBM.
fot. GDDKiA

Następnie maszynę TBM rozdzielono na pięć głównych modułów. Najważniejszym elementem jest tarcza drążąca, obejmująca głowicę skrawającą oraz konstrukcję przednią i tylną. Pozostałe części stanowią cztery bramownice zaplecza technicznego, określane jako Gantry 1-4, w których zlokalizowane są systemy elektryczne, hydrauliczne i transportowe. Każdy z tych modułów jest przemieszczany oddzielnie.
fot. GDDKiA

Najbardziej złożonym etapem całej operacji jest przemieszczenie i obrót tarczy TBM. Została ona posadowiona na urządzeniu Air Mover, które dzięki poduszkom pneumatycznym unosi ładunek nad powierzchnią, niemal całkowicie eliminując tarcie. Operator steruje czterema strefami ciśnienia, dbając o stabilność i równomierne wyważenie elementu podczas ruchu. Po wykonaniu obrotu tarcza jest stopniowo opuszczana na przygotowane podpory w nowym położeniu.
fot. GDDKiA

Po zakończeniu tej fazy system Air Mover zostaje przebudowany do obsługi kolejnych modułów. W nowej konfiguracji umożliwia transport bramownic zaplecza technicznego, które trafiają do kołyski startowej. Tam są poziomowane, ustawiane oraz przygotowywane do ponownego połączenia z tarczą drążącą. Wszystkie działania odbywają się pod stałym nadzorem zespołów technicznych. W najbardziej intensywnej fazie obrotu TBM na placu budowy pracuje około 110 osób.

Urządzenie Air Mover 2500 składa się z dziesięciu stalowych półkołysek zestawionych w pięć sekcji oraz osiemdziesięciu poduszek pneumatycznych, z których każda posiada nośność 400 kN. W tej konfiguracji system umożliwia transport tarczy TBM o masie do 2700 ton, a w przypadku bramownic zaplecza do ponad 600 ton. Rozwiązanie to wykorzystywane jest w regionie na tak dużą skalę po raz pierwszy.

Po zakończeniu transportu wszystkich elementów TBM do stanowisk postojowych, co planowane jest do końca lutego, rozpocznie się szczegółowy przegląd techniczny maszyny. Następnie maszyna zostanie ustawiona w kołysce startowej na portalu północnym i przygotowana do drążenia drugiej nawy tunelu, przeznaczonej dla prawej jezdni.